روى گونسالس دو كلاويخو ( مترجم : مسعود رجب نيا )

285

سفرنامه كلاويخو ( فارسى )

تافته و پارچه‌اى كه ما در اسپانيا ترسنال « 1 » مىخوانيم درينجا به مقدار فراوان يافته مىشود . و همچنين براى جامه‌هاى ابريشمى آسترى پوستى مىسازند و نيز قماش زرين و آبى برنگهاى گوناگون مىبافند و علاوه برين ادويه هم تهيه مىكنند . پيوسته تيمور پشتيبان بازرگانى و داد و ستد بوده است تا بدينگونه پايتخت خويش را يكى از شهرهاى مهم و عمده كند . در همهء جنگها و لشكر - كشيهاى خويش آنچه از هنرمندان و برجستگان يافته است بسمرقند كوچ داده ، از دمشق همهء بافندگانى را كه با دوكهاى مخصوص بافتن پرنيان كار مىكردند و نيز كمان سازانى كه كمان زنبوركى مىساختند و در جهان بدينجهت نام‌آور گشته‌اند و همچنين زره سازان و شيشه سازان و چينى سازان را كه در جهان همانند ندارند به سمرقند آورده است . از تركيه تفنگ سازان و آنچه از ارباب حرفه را كه يافته همچون زرگر و بنا آورده است . اين گروه بسيار انبوهند چنان كه از هر گونه هنرمندى آن هم از استادان ماهر به تعداد بسيار مىتوان سراغ كرد . و نيز توپسازان و توپچيان و آنان كه طناب * براى اين ماشين‌ها مىسازند از همه جا گرد كرده است . سرانجام بايد گفت كه براى همين منظور در پيرامون سمرقند شاهدانه و بزرك ميكارند كه كشت آن در آن حدود سابقه ندارد . جمعيت سمرقند كه از همهء ملل در آن هست جمعا با مردان و خانواده‌هاى آنان بسيار زيادست و مىتوان گفت كه به 150000 تن ميرسد . از مللى كه به سمرقند آورده شده‌اند يكى تركانند و ديگرى تازيان ، از همهء اقوام و قبايل و نيز مسيحيان كه در زمرهء آنان يونانيان و ارمنيان و كاتوليكها و يعقوبيان و نسطوريان و ( هنديانى كه با آتش بر پيشانى تعميد ميگرفته‌اند هستند . گروه اخير واقعا مسيحى هستند منتهى عقايد و افكار بخصوصى دارند . ) جمعيت سمرقند چنان زياد بود كه براى همهء آنان در داخل حصار

--> ( 1 ) - Tercenal